Dag 7 @ FFO16

Sterlegging Renée Soutendijk + talk met André van Duren en Nederlandse producenten: Guurtje Buddenberg en Matthijs van Heijningen - Verslag

FFO neemt jaarlijks het initiatief om de ondergewaardeerde cinema van onze noorderburen dichter bij ons te brengen. Donderdag 15 september beloofde dan ook een hartstikke interessante Nederlandse avond te worden. “In samenwerking met het Nederlands Filmfestival trachten we elkaars films beter te leren kennen”, aldus festivaldirecteur Peter Craeymeersch ter hoogte van de nieuwe sterren op de zeedijk. Hij introduceert nog even de genodigden waaronder master Kevin Janssens, regisseur André van Duren, producent Matthijs van Heiningen en “de grootste rakker van de rij”: Rick De Leeuw.

Met zijn magnetisch charisma vervoert De Leeuw al snel het curieuze publiek. Hij vertelt op passievolle wijze het verhaal over zijn ontmoeting met Nederlandse screenlegende Renée Soutendijk: “Het is alweer 33 jaar geleden toen we beiden meespeelden in An Bloem. Mijn magere drie regels tekst werden geschrapt en mijn scènes belandden op de montagevloer.” Toch leerde hij “de crème de la crème” van de Nederlandse actrices kennen. Oostende ligt letterlijk aan haar voeten en een plechtige Rick de Leeuw overhandigt de sacrale bezem. Soutendijk is over de wolken: “Wat een eer. Dank jullie wel!”

Later in cultuurcafé de Grote Post gaan we even terug in de tijd en overlopen we haar carrière. Het is er een om ú tegen te zeggen. Renée Soutendijk brak door in het begin van de jaren 80 toen ook de Nederlandse cinema een fikse heropleving kende. Ze werd al snel bekend als femme fatale na haar collaboraties met uitdagend regisseur Paul Verhoeven in films zoals Spetters en De vierde man. Moest Sharon Stone er niet geweest zijn, speelde ze de hoofdrol in Verhoevens Basic Instinct. Niettemin maakte ze rond die periode indruk door andere rollen te strikken die Amerikaanse actrices niet aandurfden.

De grote variatie die Soutendijk in haar rollen kende noemt ze haar grootste verwezenlijking. Tevens is ze enorm dankbaar dat ze van zoveel afwisseling heeft mogen genieten (tv, theater, film) en dat ze nog steeds mag blijven werken. Rijpere actrices zoals Hellen Mirren en Charlotte Rampling (45 Years) inspireren haar en bewijzen continu dat er kansen blijven bestaan voor een oudere, maar niet verloren generatie. Van de koele meren des doods werd na meer dan 30 jaar nog eens getoond op het grote scherm. Over de film zei Soutendijk: “Het was een enorm brede rol, eentje met zoveel facetten waar elke actrice maar van kan dromen.”

Verder maakten we kennis met de Nederlandse regisseur en producentenduo van De Helleveeg. Het trio zetelde zich comfortabel naast onze eigen Trio, de altijd goed geluimde gastheer van dienst. André van Duren kennen we. Naast De Helleveeg regisseerde hij ook Matthias Schoenaerts in De Bende van Oss. De Helleveeg, wat letterlijk ‘kwaadaardige vrouw’ betekent, is een liefdesode van een jonge knaap, Albertje, aan zijn tante Tiny. Zij is een mannenverslindster en neemt geen hand voor de mond. Toch schuilt er iets tragisch in haar en binnen de familie dat Albertje over de jaren heen ontdekt.

De film spant meer dan 50 jaar en de grootste uitdaging was dan ook de keuze tussen het gebruiken van verschillende acteurs of heftige make-up. De laatste keuze werd geopteerd en dat vormde voor de indrukwekkende cast een zeer elastische uitdaging. Vooral actrice Hannah Hoekstra kende veel waardering en won op het Internationaal Filmfestival van Montreal naast Willem Defoe (beste acteur) de prijs voor beste actrice. Ook won de cast een recordaantal Gouden Kalveren (de prijs van het Nederlands Film Festival).

Een goede cast verzamelen hoort bij de taken van de producenten. “We betalen goed”, zegt Matthijs van Heijningen. Samen met Guurtje Buddenberg produceren ze al sinds 1974 langspeelfilms. De Helleveeg is hun 38ste (!) collaboratie maar ze denken nog niet aan stoppen. “In de filmwereld kan je niet op pensioen gaan. Als je kijkt naar mensen zoals Woody Allen of Manoel de Oliveira (Portugese regisseur die op zijn 100ste nog films maakte) stel je vast dat er geen leeftijd op staat.”

Na de vertoning van De Helleveeg vraagt Rick De Leeuw hun reactie op de massale opkomst kijkers: “Dat geeft een warm gevoel… En een warme portemonnee” antwoorden ze eerlijk. Als laatste beklaagt hij de totaal verdwenen uitwisseling tussen Belgische en Nederlandse cinema. Rick de Leeuw stelt hen gerust dat het volop aan het veranderen is en bedankt hen voor een spitant gesprek.

Marko Truyen

Juryoverleg Taste of Europe - Een verslag vanuit de ogen van een jurylid

Donderdagavond half negen, het is zover. De 6 geselecteerde films die met elkaar in competitie gaan voor de publieksprijs van Taste of Europe (TOE) zijn allemaal vertoond. Het is nu aan juryvoorzitter en acteur Sebastien Dewaele en 22 filmliefhebbers-juryleden om hun stem over de films uit te brengen en hun mening te delen met elkaar, en dat na een weekje anonimiteit en stilte. Best wel spannend. Want één ding is duidelijk: een film beleef je altijd persoonlijk, vanuit jouw gevoel, denk- of leefwereld. Een foute mening over een film bestaat dus niet.

And the winner is …
Na de laatste film uit het rijtje van zes, het IJslandse Sparrows, verlaten ze met z’n allen de zaal voor de ‘beraadslaging’ in het festivalcafé, gezellig bij een frisse pint. Voorzitter Sebastien Dewaele roept iedereen op z’n top 3 door te geven. Dat lukt de meesten heel vlot. Wat blijft over? Het coming of age-verhaal Sparrows, Strange Heaven over de strenge Zweedse kinderbescherming, en de Noorse invulling van de vluchtelingenproblematiek Welcome to Norway. Daarna volgen de argumenten. Waarom is die ene film zo goed, wat maakt hem speciaal? Welke film heeft het meest geraakt? Welke film vinden wij als jury het meest geschikt om in het Telenetaanbod te laten opnemen? Met als gevatte opmerking van een jurylid bij die laatste vraag: “Hebben wij winstdeelname bij Telenet?” De algemene teneur is dat Sparrows een visuele parel is vol prachtige beelden van IJsland. Een mooi, krachtig maar wel zwaar verhaal dat heel wat thema’s aansnijdt. Maar misschien toch niet zo toegankelijk om die thuis op te vragen via de digicorder. Het coming of age-thema is bovendien al heel vaak gebracht, hoor ik zeggen. Over Strange Heaven lijken de meningen wat verdeeld. De culturele verschillen (Polen-Zweden) en dan meer specifiek het verschil in opvoeden van kinderen, worden heel mooi weergegeven in de film. Een paar juryleden nemen dan weer het woord ‘cliché’ in de mond als het over de uitgewerkte personages gaat. Iedereen is het erover eens dat Welcome to Norway in zekere zin een soort van een feelgood movie is. De regisseur is erin geslaagd om van een loodzwaar, universeel thema (de vluchtelingenproblematiek), toch een zekere ‘hoop’ op een betere toekomst mee te geven. “Het waren allemaal hele sterke films die stuk voor stuk boeiden, maar dit is de enige film waar je toch min of meer met een goed gevoel naar buiten stapt, dankzij de subtiele humor die erin zit.” Zo klinkt het quasi unaniem bij de jury. De eindstemming is dan ook niet zo verrassend: welkom verdiend prijsbeest, Welcome to Norway!.

De voorzitter benadrukt het belang van het toereiken van de prijs voor Beste Taste of Europe Film. De winnende filmmakers krijgen naast playtime bij Telenet ook een geldprijs van 2.500 euro én – misschien wel het belangrijkste – een grote erkenning voor hun meesterwerk.

Jury Taste of Europe: filmliefhebbers van jong tot oud
De juryleden konden op voorhand kandideren voor hun rol als jurylid. De organisatie selecteerde een 25-koppige jury, met filmliefhebbers van alle leeftijden. Het is het 3e jaar op rij dat de TOE bestaat als categorie. Voor de meesten is het hun eerste deelname als jurylid. Een paar juryleden hadden al ervaring, zoals Claire Callebout (67), zaalverantwoordelijke en trouw jurylid sinds de 1e editie van TOE: “Dit jaar waren er maar 2 afhakers, het minste tot nu toe. De leden waren dit jaar ook supervriendelijk. Ik vind het als jurylid fantastisch omdat je zo films te zien krijgt die je anders niet ziet.” Ook haar rol als zaalverantwoordelijke zou ze niet meer willen missen: “Ik doe het voor de sfeer. Al die blije, nieuwsgierige en uitgelaten mensen. Ik word daar gelukkig van.”

Van de oudste naar de jongste in de bende, Willem De Bruyne (21) zat voor het eerste in de jury van TOE en heeft de smaak voor Europese films te pakken gekregen: “Ik vond het een unieke kans om mij in dit soort films te verdiepen, je krijgt die normaal niet te zien in de cinema. Vaak zijn het films die onder je vel kruipen, een aparte ervaring. Ik zou het dan ook onmiddellijk opnieuw doen.”

Het sociale aspect speelt ook een rol bij de juryleden, vaak mensen die openstaan om anderen te leren kennen en om andere meningen te horen. Katelijn Barbier (36) zetelt al voor het 2e jaar op rij in de jury: “Ik kom nog regelmatig samen met een 5-tal juryleden die ik vorig jaar heb leren kennen. Dan gaan we naar een film in het alternatieve circuit kijken. Ik vind het goed dat ik via de TOE-films mijn grenzen op cinemavlak verlegd heb. Want ik ben eerder een Sex and the City-kijker (lacht).” Dit jaar vond Katelijn het een beter TOE-aanbod dan vorig jaar: “Nu vond ik ze alle zes boeiend, allemaal films met ‘body’. Vorig jaar vond ik er een paar mindere tussen. Wat een goede film is voor mij? Een film die mij kan raken.”

Een film moet je op het juiste moment in je leven zien.”
Sebastien Dewaele (38) was als groot filmliefhebber aangenaam verrast dat hij de juryvoorzitter mocht zijn voor TOE: “Je komt in een selectie terecht die je normaal niet te zien krijgt in België. Het is ook een goede oefening om elke avond weer je vizier open te stellen.” Ook Sebastien is ervan overtuigd dat filmbeleving heel persoonlijk en individueel is: “Hoe kan je nu anders dan naar een film kijken vanuit een gevoel? Soms is het zelfs ook belangrijk dat je een bepaalde film op het juiste moment in je leven bekijkt.” Hij leidt de jurering vakkundig in goede banen en laat zoals het een voorzitter betaamt, iedereen zo veel mogelijk zijn of haar mening uiten. “Sprèkt of verstoat iederèèn Ostends?” is wel een belangrijke praktische vraag als we de sfeer gemoedelijk willen houden. Sebastien geeft nog een tip mee naar de volgende edities toe: “Het zou misschien niet slecht zijn om na élke film met de jury eens samen te komen, al is dat maar voor een kwartiertje. Juist de tijd trouwens om er een pintje bij te drinken.”

Ook veel van de juryleden geven aan dat ze wel een soort van kennismakingsmoment vooraf misten. Een ander voorstel is een soort van ‘juryrij’ te reserveren, waardoor je met z’n allen samen naar de films kan kijken. Enthousiast jurylid Anne Himpens (61) geeft aan dat het ook z’n voordeel heeft elkaar nog niet te ontmoeten voor de eindjurering: “Op die manier kan je elkaar nog niet beïnvloeden en blijft het misschien wel meer objectief.”

Tot slot willen we je de woorden van jurylid Yvette Desmet niet sparen. Zij kon haar FFO16-beleving niet beter samenvatten:

FFO 10e editie!
De zomer toont haar van haar mooiste kant.
Oostende, zee, zon en cinema …
Voor de 2e keer jury in TOE!
Elke dag opnieuw proeven van een stukje Europa.
Sfeer en verbondenheid!
Bedankt Claire en Sebastien en collega’s van de jury.

(Yvette Desmet)

Anneleen De Leyn

Schrijf u in en ontvang onze nieuwsbrief