Bijzondere gesprekken kleuren de Dag van de Verbinding

Van film naar dialoog

‘Zondag de Negenste’ is het bijzondere langspeeldebuut van regisseur Kat Steppe. Na vele jaren ontmoeten de broers Franz en Horst elkaar opnieuw in het woonzorgcentrum waar Horst verblijft. Ondanks zijn dementie brengt het weerzien heel wat herinneringen boven. Helaas komen ook oude pijnpunten, onderdrukte gevoelens en opgestapelde frustraties aan het licht. 

Regisseur Kat Steppe is mateloos gefascineerd door het voorbijgaan van de tijd, en alles wat daardoor dreigt verloren te gaan. Het idee van niet vergeten lag mee aan de basis van haar debuutfilm. De opnames vonden plaats in woonzorgcentrum OLV in Antwerpen, waar zowel bewoners met dementie als professionele acteurs zij aan zij stonden. Het resultaat is een film waarbij elementen van zowel fictie als documentaire naadloos in elkaar overvloeien.

De première van ‘Zondag de Negenste’ vormde het startpunt voor een panelgesprek met regisseur Kat Steppe en hoofdrolspelers Josse De Pauw en Frank Lammers. Ook Marlies Dockx van OLV Antwerpen en Bernd Samyn van Stopalzheimer schoven mee aan tafel. Onder begeleiding van moderator Bernadette Van Den Heuvel spraken ze over thema’s als dementie, zorg dragen en de kracht van verbinding.

Een nieuwe blik op dementie

Voor acteur Josse De Pauw bracht ‘Zondag de Negenste’ heel wat nieuwe inzichten en een bijgesteld beeld van dementie met zich mee. Waar hij in het verleden plekken als woonzorgcentra liever vermeed, kijkt hij vandaag met meer warmte naar de mensen die er wonen en groeide zijn bewondering voor het personeel dat er werkt. De angst en schaamte die kunnen ontstaan wanneer het geheugen faalt, herkent hij bovendien uit zijn eigen ervaringen als acteur.

Frank Lammers, die de rol van dokter Mouton vertolkt, onderschrijft dat gevoel. Hij is ervan overtuigd dat er veel meer schuilt in mensen met dementie dan we misschien denken. Daarbovenop benadrukt hij dat je elk individu - of het geheugen nu soms hapert of niet - altijd iets kan geven dat hem gelukkig maakt.

Voor zorgkundige Marlies Dockx van OLV Antwerpen waren de filmopnames best intens, zeker omdat het dagelijkse werk gewoon moest doorlopen. Gelukkig kon het hele team rekenen op de uitstekende voorbereidingen van Kat. Niet alles kon in scène gezet worden en natuurlijk was er soms stress, maar dag na dag zag ze de bewoners steeds meer openbloeien. 

Voor Bernd Samyn van Stopalzheimer bood de film een mooie kijkervaring met een waardevolle les. Zijn organisatie spitst zich vooral toe op wetenschappelijk onderzoek, maar dankzij projecten als ‘Zondag de Negenste’ krijgen de mensen achter de nummers een gezicht. Patiënten met dementie blijven echte mensen, met heldere momenten en vaak ook scherpe inzichten in hun eigen aandoening.

Belang van zorg en ondersteuning

Stopalzheimer investeert al jaren in onderzoek naar het ziektebeeld, maar zet vandaag ook sterk in op ondersteuning, zorg en begeleiding. Bernd Samyn benadrukt dat veel mensen met dementie anno 2026 thuis blijven wonen, vaak met de hulp van een mantelzorger en/of familielid. Al is dat niet altijd eenvoudig.

Marlies Dockx benadrukt dat het belangrijk is om de omgeving goed te informeren en te ondersteunen. Daarnaast moet er ook ruimte zijn voor contact tussen lotgenoten. Net door die vorm van verbinding kunnen mensen hun eigen ervaringen beter een plaats geven.

In zijn slotbetoog stelt Josse De Pauw dat we het ziektebeeld moeten vervangen door het mensbeeld. Het is belangrijk dat we een stem geven aan de doelgroep waar het over gaat. Zowel de panelleden als het publiek bekrachtigen deze oproep met een stevig applaus. 

De Dag van de Verbinding werd afgerond met een concert van de cast van Lichtgevoelig, een Vlaamse musical over dementie.