Willem De Schryver: “Altijd verbonden, maar nooit echt verbonden”

Je bent als vijfentwintigjarige de jongste Master in de geschiedenis van FFO. Wat doet dat met jou?

Het is een hele eer, al voelt het toch ook wel wat dubbel aan. Ik heb nog zoveel te leren en zal ongetwijfeld nog een paar keer ferm op mijn bek gaan. Ben ik dan wel de juiste persoon om deze titel te dragen? Nadat Peter Craeymeersch me de vraag stelde, heb ik gebeld naar Matteo Simoni die in 2018 de jongste Master was (red. hij was toen dertig). Hij gaf me een schop onder mijn gat en zei dat ik niet mocht twijfelen. Het Masterschap is een unieke kans om een thema aan te reiken waar ik in het dagelijkse leven zelf mee worstel en waarover ik het gesprek wil opentrekken.

Vorig jaar was ik jurylid in de SOON!-competitie en dat was een erg fijne ervaring. Ik ben dus dankbaar dat ik opnieuw deel mag uitmaken van het festival, weliswaar in een andere rol.

Het thema dat je hebt gekozen, is “BINNENSTEBUITEN”. Wat betekent het voor jou?

Mijn generatiegenoten en ik zijn opgegroeid met gsm’s en sociale media. We zijn dankzij onze telefoon altijd en overal met elkaar verbonden. Het is fantastisch hoe efficiënt ons leven hierdoor is geworden, maar toch heeft die medaille een keerzijde. Doordat we constant geconnecteerd zijn, missen we échte verbinding. Er is geen ruimte meer voor lange gesprekken over wat we diep vanbinnen voelen of denken.

Voel je je slecht in je vel? Praat erover met je omgeving. Steek die telefoon weg en ga de verbinding aan. Neem de tijd om stil te staan en te voelen waarmee je zit, en om die gevoelens vervolgens naar buiten te brengen.

Anderzijds vind ik het ook belangrijk om de buitenwereld opnieuw binnen te laten. Doordat we voortdurend scrollen en op sociale media zien welke reizen mensen maken, welke ervaringen ze opdoen of welke plekken ze bezoeken, valt er eigenlijk niets nieuws meer te ontdekken. We krijgen het gevoel dat we alles al kennen. Ik wil graag dat we zelf opnieuw gaan rondkijken en indrukken opdoen om echt verwonderd te raken. Door naar buiten te trekken, geloof ik dat we dichter bij onszelf kunnen komen, dat we beter kunnen bepalen wat we zelf leuk of mooi vinden, dat onze creativiteit opnieuw aangewakkerd wordt en dat onze ervaringen authentieker en waardevoller zijn.

Pas op, ik wil geen moraalridder spelen en al zeker niet beweren dat ik concrete oplossingen heb voor het probleem dat ik met mijn thema naar voren schuif. Ik beleef het zelf elke dag en met mijn Masterschap wil ik vooral een eerste steen leggen om het gesprek hierover open te trekken. Ik schreef daarom een persoonlijke tekst over hoe ik “BINNENSTEBUITEN” zelf ervaar. Ik word vaak afgeschilderd als iemand die al zijn zaken op orde heeft, maar eigenlijk wil ik tonen dat schijn bedriegt en dat ik vaak onzeker ben. Ik wil af van het ideaalbeeld waarmee we op sociale media geconfronteerd worden, want dat bestaat simpelweg niet. Door een inkijk te geven in m’n ziel toon ik dat ook ik worstel. Ik hoop dat bezoekers van FFO zich daardoor misschien wat beter begrepen voelen.

Je ondertitel luidt: “Een ode aan de verwondering”. Wanneer was je zelf voor het laatst verwonderd?

Vorig jaar ben ik alleen de bergen in getrokken, met mijn rugzak en mijn tent. Daar had ik plots de tijd om al mijn gedachten toe te laten, iets wat me in de rush van het dagelijkse leven maar moeilijk lukt.

In de bergen voelde ik me zo nietig tegenover het machtige landschap dat me omringde. Op dat moment besefte ik dat het er eigenlijk allemaal niet toe doet. Ik voelde verwondering over de schoonheid van de natuur, maar ook over het feit dat ik zo’n ontsnapping nodig had om eindelijk eens stil te kunnen staan en dichter bij mezelf te komen.

De natuur is voor mij een grote houvast, en een goede manier om afstand te nemen van de dagelijkse druk. Na een draaidag van ‘Knokke Off’ trek ik me graag terug om even te gaan wandelen in de duinen of in het Zwin. Ik kijk dan naar een zonsondergang en sta stil bij wat ik voel. Ook op zo’n moment kan ik oprecht verwonderd raken.

Heb je lang moeten nadenken over je thema?

Ja en nee. Het thema “BINNENSTEBUITEN” is hyperpersoonlijk en houdt me elke dag bezig. Ik worstel enorm met de druk om altijd bereikbaar en geconnecteerd te moeten zijn, en dat gaat steevast gepaard met een schuldgevoel wanneer ik niet snel kan antwoorden op berichten of weinig virtuele erkenning krijg. Maar steeds vaker stel ik me de vraag: “Waarom eigenlijk?”. Waarom houden wij die virtuele schijnwereld allemaal mee in stand terwijl we in de praktijk toch niet aan die perfectie kunnen voldoen?

Ergens voelt het toch ook een beetje aan als onze eigen schuld. We juichen de technologische ontwikkelingen zo hard toe, maar staan nauwelijks stil bij de gevolgen ervan. Oudere generaties kijken er misschien op een andere manier naar, maar ik ben benieuwd om het gesprek open te trekken en op zoek te gaan naar overlappingen.

Is dat wat je ook tijdens FFO wil doen: het gesprek open trekken?

Absoluut! Op het festival wil ik telefoonvrije zones creëren waar de bezoekers echt kunnen napraten over de films die ze net zagen, zonder bezig te zijn met de digitale wereld. Het moeten plekken worden waar verbinding en dialoog centraal staan, en niet de foto’s en meningen die we er achteraf online over posten.

Dat vind ik ook zo fijn aan een cinema; het is een van de laatste plekken op de wereld waar niemand op zijn telefoon zit. Zodra de lichten doven, verplaatst de focus van alle aanwezigen naar het gedeelde scherm vooraan. Toch heeft die collectieve ervaring ook iets individueels. Bepaalde scènes roepen bij verschillende bezoekers misschien wel andere emoties of herinneringen op. Dat maakt het zo interessant om in gesprek te gaan na de film en samen te reflecteren over wat je net hebt beleefd.

Daarnaast wil ik tijdens het festival ook ruimte maken voor stilstand, bijvoorbeeld door samen een strandwandeling te maken of te kijken naar een zonsondergang. Volgens mij ontkiemen op die momenten vormen van pure connectie, authenticiteit en creativiteit.

Als Master mocht je ook zelf enkele films kiezen.

Dat was verschrikkelijk moeilijk. Ik kijk er enorm naar uit om als gastheer iedereen te mogen ontvangen op het festival, maar het feit dat ik zelf enkele titels uit het programma mocht bepalen, legde een grote druk op mijn schouders.

Omdat de natuur mij stimuleert om stil te staan en naar binnen te kijken, ben ik op zoek gegaan naar films die dat gevoel ook oproepen. Zo maakte bijvoorbeeld ‘Into the Wild’ een grote indruk op mij. Het hoofdpersonage Chris McCandless neemt bewust afstand van het hele circus om de weidse natuur in te trekken en opnieuw dichter bij zichzelf te komen. Ook ‘The Lighthouse’ vind ik een mooi voorbeeld, want we zien twee solitaire personages die eigenlijk niets omhanden hebben. De film is een ode aan de verveling, de stilte en de kracht van de natuur.

Je krijgt bij de start van het festival ook je eigen ster op de Zeedijk.

Het voelt zo absurd en totaal misplaatst dat ik als vijfentwintigjarige acteur al een ster op de Zeedijk in Oostende mag krijgen. Als kind liep ik hier tijdens de vakantie en toen zag ik al die grote namen waar ik vol bewondering naar keek. Ergens diep vanbinnen dacht ik: "Wie weet, ik ook ooit?”. Het is ongelooflijk dat dit nu werkelijkheid wordt en een fantastische erkenning. Ik zie de ster vooral als een symbool voor de start van mijn carrière en alles wat nog komen zal, maar niet per se als een beloning voor wat ik al heb verwezenlijkt.

Anderzijds vind ik het symbolisch wel een sterk signaal en vooral een blijvende herinnering aan het thema “BINNENSTEBUITEN”. Ik hoop dat ik, als ik over enkele jaren over de Zeedijk wandel, hier dan even kan stilstaan om mezelf te bevragen over hoe ik het de afgelopen jaren heb gedaan. Het wordt voor mij dus een plek voor zelfreflectie. Dit Masterschap is trouwens geen momentopname, maar een aanzet tot een lang vervolgtraject waarin ik mijn thema wil meenemen. Het is een hand die ik wil uitreiken om 100% mens te zijn in het hier en nu, en niet in de virtuele wereld.

Is er nog iets dat je graag wil meegeven aan de bezoekers van FFO?

Ik hoop dat de bezoekers van FFO een stukje menselijkheid terugvinden op het festival, en vooral dat ze zich gezien en gehoord voelen. Draai of keer het zoals je wilt, maar uiteindelijk moeten wij mensen het toch met elkaar gaan doen. Er is zodanig veel geweld en negativiteit in de wereld, dat we maar beter ons best kunnen doen om er samen toch iets moois van te maken. En hopelijk kunnen we zo ook het vertrouwen in onszelf en de verbinding met anderen hervinden.

Kom dus naar het festival met een open blik, steek die telefoon weg en leef in het moment, kijk naar mooie films en waardeer de mensen en de omgeving. Vertraag, voel, praat, beleef en geniet.